آموزش مدیتیشن به کودکان
آموزش مدیتیشن و یوگا به کودکان
بسیاری از والدین به دنبال آموزش مدیتیشن و رسیدن به آرامش درونی به فرزندان خود در دنیایی پر از اضطراب و هرج و مرج هستند. ممکن است احساس کرده باشید که همه روش ها را امتحان کرده‌اید. از تمرینات تنفسی گرفته تا یوگا یا استفاده از روغن‌های ضروری، اما به نظر می‌رسد که هیچ چیز خوب از آب در نیامده است. این تا زمانی است که به تمرین باستانی مراقبه برخورد می کنید. تاثیر مدیتیشن در زندگی کودکان
اگر در حال خواندن این مطلب هستید، به احتمال زیاد شما یکی از آن والدین هستید. شما به دنبال راه هایی برای کمک به فرزندتان در این دنیای شلوغ و غالباً طاقت فرسا هستید، شما به جای درست آمده اید! در ابتدا ممکن است کمی شک داشته باشید. بسیاری از مردم از خود می پرسند که «چگونه یک جا نشستن و ساکت بودن می‌تواند واقعاً در زندگی من تغییر ایجاد کند؟» اما هنگامی که برخی از والدین شروع به گنجاندن مدیتیشن در زندگی روزمره خود کردند، متوجه تغییری شدند: راحتی بیشتر، ذهن آرام تر، نشاط بیشتر و تمرکز بیشتر. هنگامی که آن ها شروع به آموزش این تکنیک به فرزندان خود کردند، متوجه تحولی شدند که در کودکشان نیز اتفاق می افتد.
مدیتیشن در مقابل ذهن آگاهی
شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد که تفاوت مدیتیشن و ذهن آگاهی در چیست؟ در حالی که این دو روش اغلب به جای یکدیگر استفاده می شوند، برخی از تمایزات کلیدی بین آن ها وجود دارد.
مدیتیشن کودک چیست؟
مدیتیشن کودک معمولاً شامل اختصاص زمان مشخصی برای تمرکز و کنترل توجه و افکار کودکتان است. این می تواند به معنای استفاده از یک مانترا، تمرکز بر روی کار نفس کشیدن، تصور صحنه ای آرام، مانند ساحل، یا نشستن بر بالای کوهی بلند باشد. ایده این است که ذهن خود را آرام کنید و حس عمیق آرامش و سکون درونی را در خود پرورش دهید. مدیتیشن منظم می تواند به کاهش استرس، بهبود تمرکز و تمرکز و افزایش احساس آرامش و رضایت درونی کمک کند.
ذهن آگاهی چیست؟
از سوی دیگر، ذهن آگاهی بیشتر در مورد حضور و آگاهی در لحظه است. این در مورد اتصال به افکار و احساسات شما بدون قضاوت یا حواس پرتی است. افراد در حالی که در حالت مدیتیشن نشسته اند به این کار دست می یابند اما می توانند این تکنیک را در زندگی روزمره نیز تمرین کنند. برای مثال، ممکن است هنگام غذا خوردن، با تمرکز و دقت نسبت به بافت‌ها، بوها یا طعم‌های مختلف غذا، تمرکز حواس را تمرین کنید.
مدیتیشن و ذهن آگاهی تمریناتی متفاوت با فواید قدرتمند برای سلامت روانی و عاطفی شما هستند.
در حالی که مدیتیشن و تمرکز حواس کمی با یکدیگر متفاوت هستند، اما هر دو ابزار قدرتمندی هستند که فواید بسیار زیادی برای سلامت ذهنی و عاطفی شما دارند، برخی نیز بحث می کنند، حتی سلامت جسمانی شما. ذهن آگاهی به طور خاص به رشد هوش هیجانی، بهبود روابط و کاهش افکار منفی کمک می کند.
فواید مدیتیشن برای کودکان چیست؟
اگر به دنبال این هستید که فرزندتان عادات سالمی داشته باشد و توانایی حفظ آرامش و تمرکز داشته باشد، احتمالاً مراقبه بهترین دوست شما خواهد بود. در اینجا 4 فایده مدیتیشن برای کودکان بیان شده است که باید در مورد آن ها بدانید:
مراقبه به کودکان کمک می کند که تمرکز کنند
کودکان حواس پرتی زیادی دارند، خواه آی پد، تلویزیون، یا مجموعه اسباب بازی ها و بازی هایشان باشد. مراقبه می تواند به آنها کمک کند تا تمرکز و تمرکز روی یک کار یا فعالیت را بیاموزند.
مدیتیشن اضطراب کودک را کاهش می دهد
کودکان نیز مانند بزرگسالان می توانند استرس و اضطراب را تجربه کنند. مدیتیشن کودک می تواند به آن ها کمک کند تا با یادگیری آرامش و یافتن صلح درونی با این احساسات کنار بیایند. با تمرین منظم مدیتیشن، کودکان می توانند یاد بگیرند که احساسات خود را بهتر مدیریت کنند و چه در خانه و چه بیرون در جمع، احساس آرامش بیشتری داشته باشند.
مراقبه عزت نفس کودک را افزایش می دهد
مدیتیشن به کودکان کمک می کند تا خودکنترلی و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشد. آموزش دادن به کودک که روی تنفس خود تمرکز کند و افکار مزاحم را کنار بگذارد می تواند به او کمک کند تا نسبت به خود و توانایی هایش احساس مثبت تری داشته باشد. این به طور طبیعی منجر به یک احساس قوی از خودآگاهی می شود.
مراقبه خواب کودک را بهبود می بخشد
کودکان می توانند قبل از خواب مدیتیشن انجام دهند که می تواند به بسیاری از کسانی که مشکل خواب دارند کمک کند. مراقبه به شما می‌آموزد که ذهن و بدن خود را آرام کنید، به خواب رفتن و خواب ماندن تا پایان شب آسان‌تر می‌شود. این به کودکان کمک می‌کند صبح‌ها احساس آرامش و انرژی بیشتری داشته باشند.
معرفی مدیتیشن به خانواده می تواند فواید مثبت زیادی برای شما و فرزندتان داشته باشد.
فقط آن را تصور کنید: کودک شما پس از تمرین مدیتیشن در رختخواب به خواب عمیقی می رود، اکنون می توانید برای خود یک شکلات داغ خوشمزه درست کنید، حمام کنید و استراحت کنید تا زمانی که شما هم برای خواب آماده شوید. بدون حواس پرتی!
مدیتیشن برای کودکان در تمام سنین
خبر خوب! مدیتیشن می تواند برای کودکان در هر سنی مفید باشد. در اینجا مواردی وجود دارد که باید برای سنین مختلف در نظر بگیرید:
مدیتیشن خردسالان
در حالی که ممکن است نوزادان نتوانند به معنای سنتی مدیتیشن کنند، هنوز هم تکنیک هایی وجود دارد که می توانید آن ها را اجرا کنید. به عنوان مثال، ممکن است بخواهید مراقبه تغذیه آگاهانه را امتحان کنید، کودک خود را نزدیک سینه خود نگه دارید و نفس های آهسته بکشید تا بتواند بالا و پایین رفتن شکم شما را احساس کند. این به شما کمک می کند در لحظه حضور داشته باشید و کودکتان احساس آرامش کند و بیشتر با شما ارتباط برقرار کند. از طرف دیگر، میتوانید تمرین‌هایی مانند یوگای کودک انجام دهید که به کودک شما کمک می‌کند تا هوشیاری بدن را افزایش دهد و آرامش را تمرین کند.
مراقبه برای کودکان نوپا و پیش دبستانی
از آنجایی که کودکان خردسال ممکن است مثل زنبورهای شلوغ باشند، ممکن است کمی چالش برانگیز باشد که به کودک خود بیاموزید چگونه در مدت طولانی بی حرکت بماند. با این حال، آنها هنوز هم می توانند از تکنیک های ساده بهره مند شوند. به عنوان مثال، می توانید به آن ها یاد دهید که روی تنفس خود تمرکز کنند و برای چند ثانیه نفس عمیق بکشند. این یک تکنیک عالی برای کودک شما است که به او کمک می کند زمانی که احساس استرس یا ناراحتی می کند، چطور خود را آرام کنند.
به عنوان یک راه حل دیگر، روش “تجسم رنگ” را امتحان کنید، جایی که از کودک خود می خواهید رنگ مورد علاقه خود را به تصویر بکشد، و سپس تصور کنید که آن رنگ بدن او را پر می کند، از انگشتان کوچک پا شروع می شود و به آرامی به سمت سرش می رود.
روش دیگر، چیزهایی مانند اسباب بازی های حسی می تواند به تمرکز در کودکان خردسال کمک کند.
مدیتیشن بچه های دبستانی
کودکان در دبستان می توانند شروع به یادگیری تکنیک های مدیتیشن پیچیده تری کنند. آن ها ممکن است بتوانند برای مدت طولانی بی حرکت بنشینند و روی تنفس خود تمرکز کنند یا تکنیک های تجسم را امتحان کنند. می توانید آن ها را تشویق کنید که هر روز چند دقیقه مدیتیشن کنند و به تدریج زمان را افزایش دهید تا راحت تر شوند. یکی از تکنیک‌هایی که میتوانید امتحان کنید مدیتیشن «گوش دادن آگاهانه» است، که در آن از کودکتان می‌خواهید چشم‌هایش را ببندد و روی صداهای اطرافش تمرکز کند، بدون اینکه آنها را قضاوت یا تجزیه و تحلیل کنید.
روش دیگر مدیتیشن “مهربانی” است که در آن کودک خود را تشویق می کنید تا افکار و آرزوهای مثبت را برای خود و دیگران ارسال کند.
شما می توانید فرزندان خود را از طریق تجسم راهنمایی کنید و از آنها بخواهید که مناظر، صداها و بوهای مکان آرام خود را تصور کنند. برای مثال، خودتان را در حالی تصور می‌کنید که در ساحل نشسته‌اید، با انگشتان پا در شن‌ها فرو رفته‌اید، به غروب آفتاب نگاه می‌کنید در حالی که صدای برخورد امواج را در ساحل می‌شنوید و حالا نفس بکش…
مراقبه برای بچه های دبیرستانی
همانطور که فرزندان شما شروع به بزرگ شدن می کنند، آن ها علاقه مند به کشف تکنیک های مدیتیشن پیچیده تر هستند. مانند مراقبه ذهنی، مدیتیشن اسکن بدن یا مدیتیشن هدایت شده. مدیتیشن هدایت شده می تواند به بچه های بزرگ در مدیریت استرس یا اضطراب کمک کند. یادگیری تمرکز روی صدای دیگران در حالی که روی آرامش و تنفس او کار می کند.
به طور طبیعی، بدن ما تنش را حفظ می کند. اینجاست که مدیتیشن اسکن بدن وارد عمل می‌شود، که شامل تمرکز بر روی قسمتهای مختلف بدن شما و از طریق تنفس کار می‌شود که تنش‌ها را در قسمت انتخابی بدن شما آزاد می‌کند. لازم به یادآوری است که مراقبه هرگز نباید به هیچ کودکی تحمیل شود. این ابزار باید به عنوان روشی برای آرامش و رهایی از استرس معرفی شود و فرزندان خود را تشویق کنید تا به گونه ای مشارکت کنند که برای آنها آرامش ایجاد کند.
به طور خلاصه، سن خاصی وجود ندارد که کودکان باید در آن تمرین مراقبه را شروع کنند.
5 نکته برای آموزش مراقبه به کودکان
مدیتیشن می تواند ابزاری زیبا و قدرتمند برای پیاده سازی در زندگی فرزندان شما باشد. نکته کلیدی این است که مراقبه را به شیوه ای ملایم، حمایت کننده و متناسب با نیازهای فردی کودک خود معرفی کنید.
مراقبه را ساده نگه دارید
برای کودکان خردسال ممکن است نشستن طولانی مدت برای آنها ناراحت کننده باشد، حتماً جلسات را کوتاه و ساده نگه دارید، مخصوصاً در ابتدا. تکنیک هایی مانند کار نفس و تمرکز بر نفس آنها را تمرین کنید یا یک تمرین تجسم ساده را امتحان کنید. اینها اولین قدم های عالی برای مدیتیشن هستند.
مدیتیشن کودک را سرگرم کننده کنید
وقتی چیزی سرگرم کننده به نظر می رسد، کودکان همیشه بیشتر درگیر می شوند. سعی کنید از بازی‌ها یا وسایلی مانند اسباب‌بازی‌های حسی برای کودکان خردسال یا زنگ‌های مراقبه برای کودکان بزرگ‌تر استفاده کنید تا روی صداها تمرکز کنید.
با مثال رهبری کنید
کودکان به طور طبیعی از شما پیروی خواهند کرد. مهم است که خودتان عادات مدیتیشن خوب را الگو برداری کنید. (و هی، اشکالی ندارد که در زمان استراحت مناسب بمانید!) اگر فرزندتان قرار بود مدیتیشن شما را اغلب تماشا کند، احتمالاً می‌خواهد به آن ملحق شود.
صبوری را به کودک نشان دهید
مدیتیشن می تواند زمان بر باشد و تمرین کنید، حتما در این روند صبور باشید. ممکن است فرزندان شما مشتاق شروع فوری نباشند، اما با کمی تشویق و حوصله، به تدریج می خواهند درگیر شوند و مهارت هایی را که برای موفقیت در مراقبه نیاز دارند، توسعه دهند.
آن را به یک عادت تبدیل کنید
زمانی که نوبت به آموزش مراقبه به کودکان می‌رسد، ثبات بسیار مهم است. سعی کنید چند دقیقه مدیتیشن را در برنامه روزانه کودک خود بگنجانید، مانند قبل از خواب یا صبح قبل از مدرسه. این به آن ها کمک می کند تا تمرین منظم مدیتیشن را توسعه دهند و در طول زمان از مزایای مدیتیشن بهره ببرند.
اجازه دهید روند آموزش مراقبه کودک شما سرگرم کننده و با ارزش باشد! بدون فشار، فقط راحتی و راحتی واقعی.
مدیتیشن های ساده روزمره برای کودکان
در اینجا چند مدیتیشن ساده روزمره وجود دارد که می تواند برای هر سنی کار کند:
تنفس شکمی
از کودکتان بخواهید دراز بکشد و دستش را روی شکمش بگذارد. از آن ها بخواهید نفس های آهسته و عمیق بکشند و با هر نفس بالا و پایین رفتن شکم خود را احساس کنند. کمک به آرامش و حضور آنها.
تمرین پنج حس
از فرزندتان بخواهید پنج چیزی را که می تواند ببیند، چهار چیز را که می تواند لمس کند، سه چیز را که می تواند بشنود، دو چیزی را که می تواند بو کند و یک چیز را که می تواند بچشد، نام ببرد. این می تواند به آن ها کمک کند تا روی لحظه حال تمرکز کنند و هوشیارتر شوند.
مدیتیشن سپاسگزاری
از کودک خود بخواهید به چیزی فکر کند که برای آن سپاسگزار است، مانند اسباب بازی مورد علاقه اش یا یکی از اعضای خانواده دوست داشتنی. آنها را تشویق کنید تا بر احساس قدردانی و قدردانی تمرکز کنند.
خلاصه مقاله
به طور خلاصه، چه تنفس عمیق، تمرین های تجسم یا مدیتیشن ذهن آگاهی، کلید این است که آن را سرگرم کننده و متناسب با سن و علایق کودک خود کنید. پس چرا سعی نکنید برخی از این مدیتیشن ها را در برنامه روزانه کودک خود بگنجانید و ببینید که چگونه می تواند به آنها کمک کند تا در زندگی روزمره خود آرامش و آرامش پیدا کنند!
تاثیر مدیتیشن بر کودکان
برای بسیاری از ما، مدیتیشن چیزی است که معمولا در بزرگسالی و بعد از گذشت سال‌ها از عمرمان در زندگی به آن دست یافتیم.
اما تصور کنید اگر ما در سنین پایین‌تری شروع به تجربه مدیتیشن و دیدن نتایج آن می‌کردیم، آیا می‌توانست به ما کمک کند تا در ترن هوایی عاطفی بلوغ، درست تر حرکت کنیم؟ آیا به ما اجازه می‌داد برای آزمون‌های مهم زندگی‌مان کارآمدتر مطالعه کنیم؟
یا مثلا به ما می‌آموخت که چگونه با همکلاسی‌ها و والدین خودمان به شیوه ای مهربان تر ارتباط برقرار کنیم؟ می‌خواهید جواب تحقیقات درباره این موضوع را بدانید؟
بله! بله! و بله!
در ابتدا، ایده درخواست از یک کودک برای انجام مدیتیشن ممکن است کار خنده‌داری به نظر برسد!حتی تصور اینکه بسیاری از بچه ها ۳۰ ثانیه بی حرکت بنشینند، سخت است، چه برسد به ۱۰ دقیقه!
اما آموزش اصولی مدیتیشن به کودکان موضوع دور از دسترسی نیست.
با رویکرد صحیح، والدین، مربیان، مراقبان و نزدیکان کودکان میتوان مراقبه را به آنها آموزش داد تا به آنها کمک شود که بفهمند چگونه ذهن خود را آرام کنند و در بدن خود مستقر شوند.
این کار، همچنین به آنها اجازه می دهد احساسات خود را بهتر پردازش کنند، اطلاعات جدید را راحت تر و عمیق تر حفظ کنند و همچنین تمرکزشان را نیز بهبود می‌بخشد.
در این مقاله موضوعات زیر را بررسی می‌کنیم:
فواید مدیتیشن برای کودکان
کودکان از چه سنی می توانند مدیتیشن را شروع کنند؟
چگونه والدین می توانند به کودکان در یادگیری مراقبه کمک کنند؟
فواید مدیتیشن برای کودکان:
بارها و بارها ثابت شده است که مدیتیشن و تمرکز در محل کار به افراد بزرگسال کمک می کند تا در زندگی حرفه ای خود بهتر عمل کنند.
بچه‌های کوچکتر شاید چندین دهه از وارد شدن به دنیای کار عقب باشند اما ممکن است در حال حاضر دانش‌آموز تمام وقتی باشند که به اندازه‌ی یک بزرگسال شاغل نیاز به تمرکز و دقت در آنها بی‌نهایت حائز اهمیت باشد.
در محیط مدرسه، مدیتیشن می تواند تأثیر مثبت و قابل توجهی بر دانش‌آموزان داشته باشد.
مثلا یکی از مهم‌ترین مزیت‌‌های مدیتیشن که می‌تواند به بچه‌ها در کلاس درس کمک کند، بهبود ظرفیت حافظه آنها است.
این بهبود ظرفیت حافظه، یکی از عملکردهای اجرایی کلیدی مغز برای رشد شناختی و به ویژه در مورد توسعه مهارت‌های تحصیلی اصلی مانند ریاضیات است.
همچنین نشان داده شده است که مدیتیشن به کودکان کمک می کند تا نسبت به فرآیندهای یادگیری یا تفکر خود آگاهی پیدا کنند.
چیزی که امروزه در دنیای روانشناسی با اصطلاح “فراشناخت” معرفی می شود.
این مهارت فراشناختی اساساً می‌تواند به کودکان کمک کند تا دانش‌آموزان بهتری شوند زیرا دیگر آگاهی بیشتری در مورد استراتژی‌های یادگیری برای آنها وجود دارد.
حتی ثابت شده است که مدیتیشن تمرکز را بهبود می بخشد!
در یک مطالعه در سال ۲۰۱۹، دانش‌آموزان دبیرستانی‌ای که مدیتیشن انجام می‌دادند، نسبت به کسانی که مدیتیشن را تمرین نمی‌کردند و با آن آشنایی نداشتند، توجه و تمرکز بهتر و عمیق‌تری داشتند.
این به این دلیل است که با گذشت زمان، مدیتیشن ذهن را آموزش می دهد که به راحتی حواسش پرت نشود!
اما مدیتیشن فقط برای رشد تحصیلی کودکان یا ابزاری برای پیشرفت حرفه ای آنها نیست.
مدیتیشن همچنین بر رشد فردی کودک نیز تاثیرگذار است.
مطالعات نشان داده‌اند که مدیتیشن و تمرینات ذهن آگاهی می توانذ احساس آرامش و پذیرش خود را در دورانی از زندگی، که بسیاری از کودکان و نوجوانان ممکن است به آنها نیاز بیشتری داشته باشند، افزایش دهد.
همچنین نشان داده شده است که مدیتیشن به ذهن‌های جوانی که در مراحل رشد اولیه هستند، کمک می‌کند تا هوش هیجانی، توانایی شناسایی و مدیریت احساسات خود و همچنین احساسات دیگران را توسعه دهند.
با توسعه‌ی هوش هیجانی، مهارت‌های ضروری زندگی مثل انعطاف‌پذیری، همدلی، گوش دادن فعال و فروتنی به وجود می‌آید و یا حتی تقویت می‌شوند که این موضوع در روند زندگی اجتماعی، کاری و حتی تحصیلی کودک ما در درازمدت، اثر گذار است.
کودکان از چه سنی می توانند مدیتیشن را شروع کنند؟
شاید درک اصول مدیتیشن برای نوجوانان، امری ممکن به نظر برسد، اما در مورد کودکان کوچکتر چطور؟
خب این موضوع پر چالشی به حساب می‌آید!
همه ما می دانیم که ساکت نشستن، حتی برای ما به عنوان بزرگسال هم آسان نیست، پس به این فکر کنید که این موضوع چه‌قدر می‌تواند برای بچه ها سخت باشد!
آنها ترجیح می‌دهند بیرون از خانه، در حال تفریح و کثیف شدن باشند تا اینکه با چشمان بسته چند دقیقه‌ای را به نشستن اختصاص بدهند!
از چه سنی می‌توانیم کودکان را با مدیتیشن آشنا کنیم؟
شواهد نشان می دهد که در سن ۴ تا ۵ سالگی، کودکان آگاهی و درک کاملی از فرآیند فکری خود دارند.
تقریباً در همین سنین است که بچه‌ها شروع به درک این نکته می‌کنند که رفتار دیگران بر اساس باورها و خواسته‌ها هدایت می‌شود و این ممکن است لزوماً با رفتار و خواسته‌ی آنها یکی نباشد.
این موضوع، بیشتر از اینکه صرفاً از نظر فکری جالب باشد، زوایای دیگری هم دارد!
مثلا مطالعات به طور فزاینده‌ای نشان می‌دهد که بچه‌هایی که آموزش می‌بینند تا یادگیری یا فرآیند تفکر خود را در مراحل اولیه بهبود ببخشند، انعطاف‌پذیرتر هستند و یادگیرندگان بهتری نیز محسوب می‌شوند!
با توجه به این موضوع، سن ۴-۵ سالگی ممکن است زمان خوبی برای شروع باشد.
البته اگر کودک نوپای شما علاقه مند به مدیتیشن به نظر می رسد، ممکن است کمی زودتر نیز آماده شروع این مسیر باشد!
شواهد خوبی وجود دارد که نشان می دهد، به طور متوسط، در سن ۳ سالگی، کودکان آگاهی از خود و از دیگران را به دست می آورند و شروع به استفاده از افعالی مانند “فکر کردن” و “دانستن” می کنند.
به گفته یکی از بنیانگذاران هد اسپیس، اندی پادیکومب، ممکن است از عملکرد کودکان در سنین پایین شگفت زده شویم!
او می‌گوید: «تقریباً انگار مدیتیشن برای بچه‌ها طراحی شده است.»
آزادی و رهایی خاصی که در این سنین در ذهن کودکان وجود دارد، به آنها اجازه می‌دهد که در لحظه حضور داشته باشند و از هرگونه فکر یا فشار بیرونی رها شوند.
با معرفی مدیتیشن و تمرینات تمرکز حواس در سنین پایین، نه تنها می‌توانیم به رشد ذهن کودکان کمک کنیم، بلکه مدیتیشن را نیز به عنوان همراهی ارزشمند در طول زندگیشان برای آنها در دسترس قرار می‌دهیم.
چگونه والدین می توانند به کودکان در یادگیری مدیتیشن کمک کنند؟
وقتی در بزرگسالی مدیتیشن می‌کنیم، اغلب سعی می‌کنیم گوشه‌ای آرام از خانه را برای خودمان پیدا کنیم تا تمرین روزانه‌مان را انجام دهیم.
اما تحقیقات نشان می‌دهد که رفتار کودکان اغلب از والدینشان الگوبرداری می‌شود، پس چرا اجازه ندهیم فرزندانمان در کنار ما مدیتیشن را تماشا کنند و یا حتی در مدیتیشن شرکت کنند؟
به جای اینکه به دنبال یک مخفیگاه بگردیم، می‌توانیم به آنها توضیح دهیم که داریم چه کاری انجام می دهیم و چرا آن را انجام می‌دهیم!
حتی اگر آنها تلاش می‌کنند بی‌حرکت بنشینند یا چشمان خود را ببندند و بخندند!
ما همچنان این تمرین را عادی می‌کنیم و به آنها یاد می‌دهیم که مدیتیشن یک عمل مثبت است که برای سلامتی و شادی ما مفید است.
و این واقعاً هدف اصلی ما از مدیتیشن هم هست، اینطور نیست؟
اگر بچه‌های کوچک در ابتدا علاقه خاصی به پیوستن به مدیتیشن ندارند، راه‌های زیادی برای سهولت در تمرین کودکان وجود دارد.
در طول روز، والدین یا معلمان ممکن است شروع به تمرین‌های فعالیت‌های کوتاه‌مدت ذهن‌آگاهی برای بچه‌ها کنند، مانند ایجاد یک مراسم ذهن آگاهی کوچک قبل از خواب، غذا خوردن آگاهانه، تمرین تنفس عمیق، یا تشویق آنها برای جمع کردن حواس خود در طول پیاده‌روی خانوادگی!
در حالی که این تمرینات ممکن است شامل نشستن بچه ها، بستن چشم ها و خالی کردن ذهن نباشد، اما به آنها کمک می کند تا بفهمند که چگونه بیشتر در لحظه حضور داشته باشند.
هنگامی که آنها با نحوه انجام این کار آشنا شوند، ممکن است شروع آسان‌تری برای قدم گذاشتن در مدیتیشن داشته باشند، حتی اگر در ابتدا فقط یک تمرین کوتاه ۱ یا ۵ دقیقه ای باشد.
اما مهم این است که احساس نکنیم که باید هر یک از این تکنیک ها را به آنها تحمیل کنیم.
برخی از بچه ها به طور طبیعی به رویکردهای خاص بهتر از سایرین پاسخ می دهند، بنابراین مطمئن شوید که دارید از کنجکاوی آنها با هم لذت می‌برید.
احساسات مضطرب یا نگران‌کننده برای همه‌ی ما به وجود می‌آیند، و ما با چند دقیقه وقت گذاشتن در طول روز سعی می‌کنیم تا از این افکار خارج شویم و روی بدن تمرکز کنیم.
پس رفتن به مدرسه، دریافت اطلاعات جدید از تلویزیون، گسترده شدن معاشرت‌ها و گذر از تمام احساساتی که با بزرگ شدن همراه است، باعث می‌شود که بچه بودن آنقدر ها هم که ما فکر می‌کنیم آسان نباشد…
در نتیجه آشنا کردن کودکان با مدیتیشن می تواند راهی ملایم برای کمک به ذهن آنها باشد که تا حد امکان آرام، سالم و شاد بمانند، نه تنها در دوران کودکی‌شان، بلکه در تمام دوران‌های زندگیشان!…
امروزه مدیتیشن ، یوگا و سایر روشها و تکنیکهای ذهن آگاهی بیش از هر زمان دیگری محبوب و مفید هستند. مطالعات نشان داده است که آموزش شیوه های ذهن آگاهی به کودکان می تواند توجه دانش آموزان ، احترام به همکلاسی ها ، کنترل خود و همدلی را در آنها افزایش دهد و استرس ، رفتار بیش فعالی ، علائم ADHD (اختلال کم توجهی) و افسردگی را کاهش می دهد.
آموزش مدیتیشن به کودکان به منظور کمک به آنها در دفع افکار و رفتارهای منفی ، ایجاد اعتماد به نفس و تمرکز در آنها و داشتن رفتار محترمانه و قدردانی در آنها با دیگران و خود ، هدیه ای است که تا آخر عمر خواهند داشت.
“تیم رایان” موسس برنامه Skills for Life در آمریکا ، روش آموزش تنفس عمیق و مدیتیشن را در مدارس اوهایو برای بچه های دوره ابتدایی پایه گذاری كرد. آنچه آنها در این روش دریافتند این بود كه این شیوه ها به بچه ها كمك می كند تا احساسات خود را متعادل کرده ، آزار و اذیت در آنها کاهش یابد و آگاهی و تمرکز در آنان افزایش یابد و معلمان آنها نیز از نتایج حاصل شده در دانش آموزان ، بسیار هیجان زده شوند
مطالعه دیگری که در منطقه یکپارچه سانفرانسیسکو با بیش از 3000 دانش آموز انجام شد ، پیشرفت چشمگیری در عملکرد کلی تحصیلی آنان از جمله افزایش در نمرات آزمون ریاضی برای دانش آموزانی که مدیتیشن ذهن آگاهی و “ریلکسیشن” را انجام می دهند را نشان داد.
در یك مدرسه راهنمایی سطح پایین ، كه در سانفرانسیسكو بالاترین میزان تیراندازی و درگیری را در بین دانش آموزان خود داشت ، پس از استفاده و تمرین “ریلکسیشن” در برنامه درسی آنها ، میزان کاهش 45 درصدی مشاهده شد و همچنین میزان حضور دانش آموزان در کلاسها و افزایش نمرات درسی در آنها به طور قابل توجهی بهبود یافت.
به شما پیشنهاد می کنم بدون توجه به نسبت خود با کودک ، از این سه روش برای او استفاده کنید و کودک را با روشهای مدیتیشن و ذهن آگاهی آشنا سازید و نتایج آن را مشاهده کنید
بالون
این روش مدیتیشن برای کودک یک حالت تمرکز و توانایی مشاهده تنفس به ارمغان می آورد. این مدیتیشن را میتوان در حالت ایستاده یا نشسته تمرین کرد. ممکن است برای برخی از کودکان انجام این تمرین با چشمان بسته سخت باشد اما میتوانید این تمرین را با چشمان باز نیز انجام دهند
بدن خود را آرام و ریلکس کرده و شروع به دم و بازدم های عمیق از طریق مجرای بینی کنید.
2- یک نفس عمیق و آرام بکشید تا شکم خود را با هوا پر کنید ، تصور کنید شکم را مثل یک بالون از هوا پر می کنید
3- پس از آن که شکم از هوا پر شد ، اکنون باید شکم را از هوا به آرامی خالی کنید و هوا را از مجرای بینی به آرامی خارج کنید. تصور کنید هوا را از بالون خارج می کنید. میتوانید همزمان که کودک شکم را از هوا خالی می کند شما نیز صدای “هیس” تولید کنید تا او بیشتر تشویق به خالی کردن شکم خود از هوا شود
4- کودک را تشویق کنید هم زمان با خارج کردن هوا از شکم ، بدن خود را نیز شل کند. میتوانید با ایجاد تصور شل شدن بالن هنگام خارج شدن هوا از آن به او کمک کنید تا بدن خود را شل کند
5- این تمرین را برای چند دقیقه ادامه دهید
اگر کودکی که به او آموزش می دهید کوچکتر است ، می توانید با جزئیات بیشتر و سرگرمی بیشتر به این تمرین بپردازید تا بیشتر درگیر این تمرین شود و از انجام آن لذت ببرد. بچه های کوچک ، به خصوص زیر 6 سال ، وقتی یاد می گیرند تمرکز و آگاهی شان را به نفس خود متمرکز کنند ، دوست دارند حرکات اضافی انجام دهند. آنها را تشویق کنید تا به آرامی بایستند و این مراحل را دنبال کنند:
1- از آنها بخواهید که به رنگ مورد علاقه خود فکر کنند و یک بالون غول پیکر از آن رنگ را در ذهن خود به تصویر بکشند.
2- سپس از آنها بخواهید که از راه بینی تنفس عمیق و آرام انجام دهند ، شکم خود را پر از هوا کنند ، مثل اینکه بخواهند یک بالون غول پیکر [همراه با رنگ مورد علاقه خود را] منفجر کنند. به عنوان یک گزینه ، شما همچنین می توانید با استفاده از حرکت دستهای خود به منظور نشان دادن انبساط و بزرگ شدن بالون به آنها کمک کنید
3- هنگامی که بالون آنها کاملاً پر شد ، از آنها بخواهید که نفس خود را نگه دارند و شما با انگشت خود به شکم آنها به ارامی ضربه ای بزنید و این تصور را در آنها ایجاد کنید که اکنون بالون سوراخ شده و هوا در خارج شدن است. به این صورت به آنها کمک می کنید تا به آرامی هوا را از شکم خارج کنند
رئیس را دنبال کنید
این مدیتیشن برای کودکانی که حداقل 5 سال دارند مفید است. از کودک سوال کنید که از بین کودکانی که می شناسد (مانند خواهر یا برادر یا دوستان) چه کسی رهبر و رئیس است و تصمیم گیری می کند و بقیه از او پیروی می کنند؟
کسی که رهبر است را با نام “نَفَس” نام گذاری کنید و کسی که پیرو است را با نام “ذهن” نام گذاری کنید. در اینجا من تصور می کنم که برادر بزرگ تر خود را به عنوان رهبر و رئیس انتخاب کرده اند
حال به آنها بگویید که شما و برادر بزرگترتان با هم همه کارها را انجام می دهید چون نفس و ذهن با هم بسیار دوست هستند ، سپس مراحل زیر را دنبال کنید تا آنها را در این مدیتیشن راهنمایی کنید.
.1 راحت بنشینید و چشمان خود را ببندید.
.2 دم و بازدم خود را عمیق و آرام انجام دهید و به حرکت هوا از مجرای بینی خود توجه کنید
.3 به او بگویید در ذهن به شمردن نفسهای خود بپردازد. ذهن سعی می کند از نفس جلوتر برود اما نباید اجازه دهد و فقط با هر نفس ، یک شماره در ذهن بشمارد. ذهن و نفس با هم همة کارها را انجام می دهند
آرامش هدایت شده
این روش برای بچه ها (و بزرگسالان) در هر سنی بسیار عالی است ، برای مواقعی که دچار استرس هستند و یا برای خوابیدن با مشکل روبرو هستند و یا بیمار بوده و در رختخواب استراحت می کنند. این روش بر اساس تکنیک آرام سازی عضلانی پیشرونده است که دکتر ادموند جاکوبسون در دهه 1920 ابداع کرد.
این روش برای کمک به کاهش استرس و تنش در زمانهایی که فرد در شرایط پرتنش قرار دارد مفید است.
با این مراحل کودکان خود را راهنمایی کنید:
.1 راحت بنشینید یا دراز بکشید و چشمان خود را ببندید. برای راحتی بیشتر خود می توانید از بالش یا پتو استفاده کنید. ترجیحا بهتر است این تمرین در وضعیت دراز کشیده به پشت انجام شود
.2 برای شروع تمرین ، ابتدا چند تفس عمیق و آرام انجام دهید
. 3 به پای راست خود توجه کنید و آن را احساس کنید. سپس تمامی عضلات آن را برای چند ثانیه (به اندازه 2 نفس عمیق و آرام) منقبض کرده و سپس رها سازید. شاید در این لحظه در پای خود کمی احساس سوزن سوزن کنید
.4 حال چند ثانیه مکث کنید و نفس عمیق و آرام بکشید
.5 اکنون به پای چپ خود توجه کرده و همین عمل را با پای چپ انجام دهید
.6 با بقیه ی قسمتهای بدن خود همین تمرین را انجام دهید. بدن را به قسمتهای زیر تقسیم بندی کرده و همین تمرین را با تک تک این قسمتها انجام دهید:
دست راست ، دست چپ
عضله سینه و شکم
عضله گردن
عضلات صورت
تمامی عضلات بدن به یکباره
پس از پایان این تمرین در وضعیت دراز کشیده برای چند دقیقه باقی بمانید و با چشمان بسته ، سکوت کنید و به بدن خود اجازه دهید تا برای دقایقی استراحت و مکث کند